Quick Summary
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ: ലോകനാർക്കാവിലമ്മ (ദുർഗ്ഗാദേവി)
സ്ഥലം: മേമുണ്ട, വടകര, കോഴിക്കോട് ജില്ല
പ്രധാന വഴിപാടുകൾ/കലകൾ: കളംപാട്ട്, തച്ചോളിക്കളി, പൂരക്കളി
പൂജാ സമയം: 05:00 AM – 11:00 AM | 05:00 PM – 08:00 PM
അടുത്തുള്ള റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: വടകര (5 കി.മീ)
കേരളത്തിലെ ഭഗവതി ക്ഷേത്രങ്ങളിൽ ചരിത്രപരവും സാംസ്കാരികവും ആത്മീയവുമായ പ്രാധാന്യം കൊണ്ട് ശ്രദ്ധേയമായ കേന്ദ്രമാണ് ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം. വടകരയുടെ മണ്ണിലേക്കു കാലെടുത്തുവെക്കുന്ന ഏതൊരു സഞ്ചാരിയും തീർത്ഥാടകനും ആദ്യം അന്വേഷിക്കുന്ന നാമങ്ങളിലൊന്നാണിത്. കോഴിക്കോട് ജില്ലയിലെ വടകരയ്ക്കടുത്തുള്ള മേമുണ്ടയിൽ സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന ഈ പുണ്യസങ്കേതം നൂറ്റാണ്ടുകളായി ഭക്തിയുടെയും വീരപാരമ്പര്യത്തിന്റെയും കലാസംസ്കാരത്തിന്റെയും സംഗമസ്ഥാനമായി നിലകൊള്ളുന്നു.
കടത്തനാടൻ വീരഗാഥകളിലൂടെയും വടക്കൻ പാട്ടുകളിലൂടെയും പ്രശസ്തമായ ഈ ക്ഷേത്രം വടക്കൻ മലബാറിന്റെ ഓരോ അണുവിലും അലിഞ്ഞുചേർന്ന പോരാട്ട വീര്യത്തിന്റെയും ആത്മീയതയുടെയും അടയാളം കൂടിയാണ്. കളരിപ്പയറ്റിന്റെയും വടക്കൻ പാട്ടുകളിലെ വീരനായകൻ തച്ചോളി ഒതേനന്റെയും പ്രാർത്ഥനാപുണ്യമായ ഈ ക്ഷേത്രം, തീർത്ഥാടകർക്കും ചരിത്രപ്രേമികൾക്കും ഒരുപോലെ പ്രിയപ്പെട്ട ഇടമാണ്.
പേരിലെ പൊരുളും ഐതിഹ്യവും
‘ലോകനാർക്കാവ്’ എന്ന പേര് എങ്ങനെ ഉണ്ടായി എന്നതിനെക്കുറിച്ച് ചരിത്രകാരന്മാർക്കും പണ്ഡിതന്മാർക്കും വിവിധ അഭിപ്രായങ്ങളുണ്ട്.
‘ലോകമലയാർകാവ്’ എന്ന വാക്കിൽ നിന്നാണ് ‘ലോകനാർക്കാവ്’ എന്ന പേരുണ്ടായത് എന്നാണ് പ്രമുഖ പക്ഷം:
- ലോകം (World)
- മല (Mountain)
- ആറ് (River)
- കാവ് (Sacred Grove)
മറ്റൊരു വ്യാഖ്യാനം അനുസരിച്ച്, ലോകനാഥനായ ശിവമഹാദേവനും മാതാവായ ദുർഗ്ഗാദേവിയും കുടികൊള്ളുന്ന കാവ് എന്ന അർത്ഥത്തിൽ ‘ലോകനാഥനാർക്കാവ്’ എന്നും ഈ പേര് വ്യാഖ്യാനിക്കപ്പെടുന്നു.
വ്യാപാരികളുടെ കുടിയേറ്റവും ക്ഷേത്ര സ്ഥാപനവും
ലോകനാർക്കാവിലമ്മയാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ. ഐതിഹ്യം പ്രകാരം ആയിരത്തിലധികം വർഷങ്ങൾക്ക് മുൻപ് ഐരാവതപുരത്തു നിന്നും കച്ചവടത്തിനായി കേരളത്തിലേക്ക് കുടിയേറിപ്പാർത്ത 500 ആര്യ നാഗരികരുടെ (വ്യാപാരികൾ) പരദേവതയാണ് ലോകനാർക്കാവിലമ്മ എന്ന് വിശ്വസിക്കപ്പെടുന്നു.
തങ്ങൾ ഉപാസിച്ചിരുന്ന പരദേവതയെ ആവാഹിച്ചുകൊണ്ടുവന്ന് അന്നത്തെ കടത്തനാട് വാഴുന്നവരുടെയും പ്രാദേശിക ഭരണാധികാരികളുടെയും സഹായത്തോടെ സ്ഥാപിച്ചതാണ് ലോകനാർക്കാവ് എന്നാണ് വിശ്വാസം. തങ്ങളോടൊപ്പം പോറ്റമ്മയായി വന്ന ഭഗവതിയെ അവർ മേമുണ്ടയിൽ കുടിയിരുത്തുകയായിരുന്നു.
തച്ചോളി ഒതേനനും കടത്തനാടൻ വടക്കൻ പാട്ടുകളും
ലോകനാർക്കാവും വടക്കൻ പാട്ടുകളും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം അഭേദ്യമാണ്. അങ്കച്ചേകവന്മാരുടെ വീര്യവും ചങ്കുറപ്പും നിറഞ്ഞ വടക്കൻ വീരഗാഥകളിലെ നായകനായ തച്ചോളി മാണിക്കോത്തു ഒതേനൻ ലോകനാർക്കാവിലമ്മയുടെ പരമഭക്തനായിരുന്നു. ഓരോ അങ്കത്തിന് പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപും, ദിനചര്യയുടെ ഭാഗമായും ലോകനാർക്കാവിലമ്മയെ വണങ്ങി അനുഗ്രഹം തേടുക എന്നത് തച്ചോളി ഒതേനന്റേയും മറ്റു ചേകവന്മാരുടെയും അചഞ്ചലമായ ശീലമായിരുന്നു.
കടത്തനാടൻ സ്ത്രീശക്തിയുടെ പ്രതീകമായ ഉണ്ണിയാർച്ച അങ്കം കാണാൻ ലോകനാർക്കാവ് പൂരപ്പറമ്പിലേക്ക് പോയ കഥ വടക്കൻ പാട്ടുകളിൽ ശ്രദ്ധേയമാണ്. കളരിപ്പയറ്റ് അഭ്യസിക്കുന്ന ഏതൊരു യോദ്ധാവും കന്നിപ്പയറ്റിനു മുന്നോടിയായി ലോകനാർക്കാവിലമ്മയുടെ മുന്നിൽ വണങ്ങി ആയോധനകല ദേവിക്ക് സമർപ്പിക്കുന്ന പാരമ്പര്യം ഇന്നും നിലനിന്നുപോരുന്നു.
പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠകളും വാസ്തുവിദ്യയും
ഒരേ വളപ്പിലായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്ന മൂന്ന് വ്യത്യസ്ത യുഗങ്ങളിലെ പ്രതിഷ്ഠകളുള്ള മൂന്ന് പ്രത്യേക ക്ഷേത്രങ്ങളാണ് ലോകനാർക്കാവിന്റെ പ്രധാന പ്രത്യേകത.
| ക്ഷേത്രം | പ്രധാന പ്രതിഷ്ഠ | പ്രത്യേകതകൾ & പഴക്കം |
| ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രം (പ്രധാന ക്ഷേത്രം) | ലോകനാർക്കാവിലമ്മ (മഹിഷാസുരമർദ്ദിനി) | 1500-ൽ പരം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കം. നാലുകൈകളിൽ ശംഖ്, ചക്രം, ധനുസ്സ്, ശൂലം ഏന്തിയ ശാന്തരൂപം. അതിമനോഹരമായ പുരാതന മ്യൂറൽ ചിത്രങ്ങൾ. |
| ശിവക്ഷേത്രം | പരമശിവൻ | 400-ൽ പരം വർഷങ്ങളുടെ പഴക്കം. ക്ഷേത്രസമുച്ചയത്തിന്റെ മധ്യഭാഗത്തായി സ്ഥിതിചെയ്യുന്നു. |
| വിഷ്ണുക്ഷേത്രം | മഹാവിഷ്ണു | പരശുരാമൻ പ്രതിഷ്ഠിച്ചതെന്ന് വിശ്വാസം. സമുച്ചയത്തിലെ ഏറ്റവും പുരാതനമായ ക്ഷേത്രം. |
പരമ്പരാഗത കേരളീയ ക്ഷേത്ര നിർമ്മാണ ശൈലിയുടെ (Dravidian-Kerala Architecture) ഉത്തമോദാഹരണമാണ് ലോകനാർക്കാവ്. തടികൊണ്ട് നിർമ്മിച്ച് പിച്ചള പൊതിഞ്ഞ വിളക്കുമാടങ്ങളും അതിലെ മനോഹര കൊത്തുപണികളും ശ്രദ്ധേയമാണ്. ശിവക്ഷേത്രത്തിലും ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രത്തിലും കാണപ്പെടുന്ന പുരാതന ചുവർച്ചിത്രങ്ങൾ (Mural Paintings) പഴക്കമേറിയ ചിത്രകലാ പാരമ്പര്യത്തെ വിളിച്ചോതുന്നു.
പ്രധാന ഉത്സവങ്ങളും നാടോടി കലകളും
1. മണ്ഡല വിളക്ക് മഹോത്സവം (41 Days Mandalavilakku)
വൃശ്ചിക മാസം 1 മുതൽ 41 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മണ്ഡല മഹോത്സവം ക്ഷേത്രത്തിൽ വിപുലമായി ആഘോഷിക്കപ്പെടുന്നു.
- കളംപാട്ടും പാട്ടും: ദേവിയുടെ രൂപം പഞ്ചവർണ്ണപ്പൊടികൾ കൊണ്ട് വരച്ച് പാട്ടുകൊട്ടി ദേവിയെ പ്രീതിപ്പെടുത്തുന്ന ‘കളംപാട്ട്’ മണ്ഡലക്കാലത്തെ പ്രധാന വഴിപാടാണ്.
- വിളക്കെഴുന്നെള്ളത്ത്: ആയിരക്കണക്കിന് ചിരാതുകൾ തെളിയുന്ന ക്ഷേത്രമുറ്റം നയനമനോഹരമായ കാഴ്ചയാണ് പ്രധാനം ചെയ്യുന്നത്.
2. മീനപ്പൂരം (Pooram Mahotsavam)
മീനമാസത്തിൽ (മാർച്ച് – ഏപ്രിൽ) റോഹിണി നാളിൽ കൊടിയേറി 8 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന പൂരം മഹോത്സവം.
- തച്ചോളിക്കളി: കളരിപ്പയറ്റിന് സമാനമായ അങ്കച്ചുവടുകൾ ഉൾക്കൊള്ളുന്ന അപൂർവ്വ നാടോടി നൃത്തരൂപം ഈ ഉത്സവ കാലത്ത് മാത്രം അവതരിപ്പിക്കപ്പെടുന്നു. ഇത് ലോകനാർക്കാവിന്റെ മാത്രം പ്രത്യേകതയാണ്.
- പൂരക്കളി & പൂരപ്പാട്ട്: തോറ്റംപാട്ടുകളും പൂരക്കളിയും ആറാട്ടോടുകൂടി സമാപിക്കുന്നു. വടക്കൻ മലബാറിന്റെ പാരമ്പര്യ കലാരൂപമാണ് പൂരംകളി.
പൂജാ സമയവും ദർശന ക്രമവും
- നിർമ്മാല്യ ദർശനം: 05:00 AM
- ഉച്ചപൂജ & നടയടപ്പ്: 11:00 AM
- വൈകുന്നേരം നടതുറക്കൽ: 05:00 PM
- ദീപാരാധന & അത്താഴപൂജ: 06:45 PM – 07:30 PM
- രാത്രി നടയടപ്പ്: 08:00 PM
വസ്ത്രധാരണ രീതി: ക്ഷേത്രത്തിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് ഭക്തർ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രധാരണം പാലിക്കേണ്ടതാണ്. പുരുഷന്മാർ മുണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ ധോതി ധരിക്കണം (ശ്രീകോവിലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുമ്പ് ഷർട്ട് അഴിച്ചുവെക്കേണ്ടതാണ്). സ്ത്രീകൾ സാരി, സെറ്റ് മുണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ സൽവാർ കമ്മീസ് ധരിക്കാവുന്നതാണ്.
പ്രധാന വഴിപാടുകൾ (Key Offerings & Poojas)
ഇവിടെ നടത്തുന്ന പ്രധാന വഴിപാടുകളും അവയുടെ ഉദ്ദേശ്യങ്ങളും താഴെ നൽകുന്നു:
| വഴിപാട് (Offering) | പ്രാധാന്യം / സവിശേഷത | ഉദ്ദേശിച്ച ഫലം (Purpose) |
| കളംപാട്ട് (Kalam Pattu) | പഞ്ചവർണ്ണപ്പൊടികളാൽ ഭഗവതിയുടെ ചിത്രം തറയിൽ വരച്ച് തോറ്റം പാടുന്നു | സർവ്വവിഘ്ന നിവാരണം, കുടുംബൈശ്വര്യം |
| തച്ചോളിക്കളി & പൂരക്കളി | പൂരം നാളുകളിൽ നടത്തുന്ന പ്രത്യേക നാടോടി ആയോധന നൃത്താരാധന | ദേവീപ്രീതി, സംരക്ഷണം |
| മട്ടറുക്കൽ (Muttarukkal) | തടസ്സങ്ങൾ മാറ്റാനായി നാളികേരം ഉടച്ചു നടത്തുന്ന പ്രത്യേക പ്രാർത്ഥന | കാര്യവിജയം, ശത്രുദോഷ ശമനം |
| പായസ നിവേദ്യം & നെയ്വിളക്ക് | ഭഗവതിക്ക് കടുമ്പായസ സമർപ്പണവും വിളക്ക് തെളിക്കലും | മംഗല്യഭാഗ്യം, ആഗ്രഹസഫലീകരണം |
സന്ദർശിക്കാൻ അനുയോജ്യമായ സമയം (Best Time to Visit)
- മാസങ്ങൾ/സീസൺ: സെപ്റ്റംബർ മുതൽ ഏപ്രിൽ വരെയുള്ള മാസങ്ങളാണ് ക്ഷേത്ര സന്ദർശനത്തിന് ഏറ്റവും അനുയോജ്യം. പ്രത്യേകിച്ച് വൃശ്ചിക മാസത്തിലെ 41 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മണ്ഡല മഹോത്സവ കാലത്തും (നവംബർ – ഡിസംബർ) മീന മാസത്തിലെ മീനപ്പൂരം ആഘോഷവേളയിലും (മാർച്ച് – ഏപ്രിൽ) ക്ഷേത്രം സന്ദർശിക്കുന്നത് സാംസ്കാരിക കലാരൂപങ്ങൾ നേരിട്ട് അനുഭവിക്കാൻ സഹായിക്കും.
- ദിവസത്തിലെ മികച്ച സമയം: ശാന്തമായ അന്തരീക്ഷത്തിൽ തൊഴുതു മടങ്ങാൻ രാവിലെ 5:00 AM മുതൽ 7:30 AM വരെയുള്ള സമയമാണ് ഉത്തമം. വൈകുന്നേരം 6:30 PM-ന് നടക്കുന്ന ദീപാരാധനയും വിളക്കെഴുന്നെള്ളത്തും ദർശിക്കുന്നത് സവിശേഷമായ അനുഭവം നൽകുന്നു.
- ആവശ്യമായ സമയം (Duration): പ്രധാന ദുർഗ്ഗാക്ഷേത്രത്തിനും തൊട്ടടുത്തുള്ള ശിവ, വിഷ്ണു ക്ഷേത്രങ്ങൾക്കും ക്ഷേത്രക്കുളത്തിനും ചുറ്റും നടന്നു കാണാൻ 1.5 മുതൽ 2 മണിക്കൂർ വരെ സമയം ആവശ്യമാണ്.
എങ്ങനെ എത്തിച്ചേരാം?
- റോഡ് മാർഗ്ഗം: വടകര പുതിയ ബസ് സ്റ്റാൻഡിൽ നിന്ന് കൽപ്പറ്റ, മടപ്പള്ളി, മേമുണ്ട എന്നീ റൂട്ടുകളിലൂടെ ഏകദേശം 4.5 കിലോമീറ്റർ സഞ്ചരിച്ചാൽ ക്ഷേത്രത്തിലെത്താം.
- തീവണ്ടി മാർഗ്ഗം: ഏറ്റവും അടുത്ത റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ വടകര (BDJ) ആണ് (ഏകദേശം 5 കി.മീ). സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ടാക്സികളും ഓട്ടോറിക്ഷകളും എളുപ്പത്തിൽ ലഭ്യമാണ്.
- വിമാന മാർഗ്ഗം: കണ്ണൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (55 കി.മീ), കോഴിക്കോട് കരിപ്പൂർ അന്താരാഷ്ട്ര വിമാനത്താവളം (87 കി.മീ).
സൗകര്യങ്ങളും പശ്ചാത്തല സൗകര്യങ്ങളും (Facilities & Infrastructure)
- പാർക്കിംഗ് സൗകര്യം: ക്ഷേത്ര സമുച്ചയത്തിന് പുറത്ത് ബസുകൾ, കാറുകൾ, ഇരുചക്ര വാഹനങ്ങൾ എന്നിവ പാർക്ക് ചെയ്യുന്നതിനായി വിശാലമായ പാർക്കിംഗ് ഏരിയ ലഭ്യമാണ്.
- വഴിപാട് കൗണ്ടറുകൾ: പ്രധാന ക്ഷേത്രപ്രവേശന കവാടത്തിന് സമീപമായി വഴിപാടുകൾ ബുക്ക് ചെയ്യുന്നതിനുള്ള കൗണ്ടറുകൾ പ്രവർത്തിക്കുന്നു.
- ഭക്ഷണവും വിശ്രമവും: ക്ഷേത്ര പരിസരത്ത് പരമ്പരാഗത രീതിയിലുള്ള ശുദ്ധമായ സസ്യഭക്ഷണശാലകൾ ലഭ്യമാണ്. ഉത്സവ നാളുകളിൽ വിശേഷാൽ പ്രസാദ ഊട്ടുമുണ്ടാകും.
- മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കുള്ള പ്രാപ്യത (Accessibility): ക്ഷേത്രത്തിന്റെ പുറംമുറ്റം (Outer courtyard) സമതലമായതിനാൽ മുതിർന്ന പൗരന്മാർക്കും ഭിന്നശേഷിക്കാർക്കും എളുപ്പത്തിൽ നടന്നെത്താം. എന്നാൽ നടപ്പന്തലിനുള്ളിലേക്ക് ചെറിയ പടവുകൾ കയറേണ്ടതുണ്ട്.
വടകരയിലെ മറ്റു പ്രധാന വിനോദസഞ്ചാര കേന്ദ്രങ്ങൾ
- തച്ചോളി മാണിക്കോത്ത്: തച്ചോളി ഒതേനന്റെ തറവാട് (ക്ഷേത്രത്തിൽ നിന്ന് 2 കി.മീ).
- വടകര സാന്റ് ബാങ്ക്സ് (Sand Banks Beach): കോട്ടക്കൽ പുഴയും അറബിക്കടലും സംഗമിക്കുന്ന മനോഹര തീരം (6 കി.മീ).
- കുഞ്ഞാലിമരക്കാർ സ്മാരകം, ഇരിങ്ങൽ: ചരിത്രപ്രസിദ്ധമായ സാമൂതിരിയുടെ നാവികപ്പടത്തലവന്റെ സ്മരണ നിലനിൽക്കുന്ന സ്ഥലം (10 കി.മീ).
- ഇരിങ്ങൽ ക്രാഫ്റ്റ് വില്ലേജ് (Sargalaya Crafts Village): മീനപ്പഴഞ്ഞി പുഴയുടെ തീരത്തുള്ള കരകൗശല കേന്ദ്രം (9 കി.മീ).
ക്ഷേത്ര ഭരണനിർവ്വഹണം (Management & Contact)
- ഭരണ സമിതി: മലബാർ ദേവസ്വം ബോർഡിന്റെയും തച്ചോളി മാണിക്കോത്ത് കുടുംബ / ട്രസ്റ്റ് മേൽനോട്ടത്തിലുമാണ് ക്ഷേത്ര കാര്യങ്ങൾ നടന്നുപോരുന്നത്.
- ലൊക്കേഷൻ അഡ്രസ്സ്: ലോകനാർക്കാവ് ഭഗവതി ക്ഷേത്രം, മേമുണ്ട പി.ഓ., വടകര, കോഴിക്കോട് ജില്ല, കേരളം – 673104.
- അടുത്ത് സ്ഥിതി ചെയ്യുന്ന റെയിൽവേ സ്റ്റേഷൻ: വടകര (BDJ) – 5 കി.മീ.
പതിവ് ചോദ്യങ്ങൾ (Frequently Asked Questions)
Q1: വടകര റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിലേക്ക് എത്ര ദൂരമുണ്ട്?
A: വടകര (BDJ) റെയിൽവേ സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഏകദേശം 5 കിലോമീറ്റർ അകലെ മേമുണ്ടയിലാണ് ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം സ്ഥിതി ചെയ്യുന്നത്. സ്റ്റേഷനിൽ നിന്ന് ഓട്ടോറിക്ഷയോ ടാക്സിയോ വഴി 15 മിനിറ്റിനകം ക്ഷേത്രത്തിലെത്താം.
Q2: ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രത്തിലെ ദർശന സമയങ്ങൾ ഏതെല്ലാമാണ്?
A: ക്ഷേത്രത്തിൽ രാവിലെ 5:00 AM മുതൽ 11:00 AM വരെയും, വൈകുന്നേരം 5:00 PM മുതൽ 8:00 PM വരെയും പ്രവേശനം സാധ്യമാണ്. നിർമ്മാല്യ ദർശനം രാവിലെ 5:00 AM-നും, ദീപാരാധന വൈകുന്നേരം 6:45 PM-നും നടക്കുന്നു.
Q3: ലോകനാർക്കാവിലെ പ്രധാന ഉത്സവങ്ങൾ ഏതെല്ലാമാണ്?
A: മീനമാസത്തിൽ (മാർച്ച് – ഏപ്രിൽ) നടക്കുന്ന 8 ദിവസം നീളുന്ന മീനപ്പൂരം മഹോത്സവവും, വൃശ്ചിക മാസം 1 മുതൽ 41 ദിവസം നീണ്ടുനിൽക്കുന്ന മണ്ഡല വിളക്ക് മഹോത്സവവുമാണ് ഇവിടുത്തെ പ്രധാന ആഘോഷങ്ങൾ.
Q4: ക്ഷേത്രദർശനത്തിന് പ്രത്യേക വസ്ത്രധാരണ രീതി പാലിക്കേണ്ടതുണ്ടോ?
A: അതെ, ഭക്തർ പരമ്പരാഗത വസ്ത്രധാരണം പാലിക്കേണ്ടതാണ്. പുരുഷന്മാർ മുണ്ട് അല്ലെങ്കിൽ ധോതി ധരിക്കണം (ശ്രീകോവിലിൽ പ്രവേശിക്കുന്നതിന് മുൻപ് ഷർട്ട് അഴിച്ചുവെക്കണം). സ്ത്രീകൾ സാരി, സെറ്റ് മുണ്ട്, അല്ലെങ്കിൽ സൽവാർ കമ്മീസ് എന്നിവ ധരിക്കേണ്ടതാണ്.
Q5: തച്ചോളി ഒതേനനും ലോകനാർക്കാവും തമ്മിലുള്ള ബന്ധം എന്താണ്?
A: വടക്കൻ പാട്ടുകളിലെ വീരനായകനായ തച്ചോളി ഒതേനന്റെ പരദേവതയായിരുന്നു ലോകനാർക്കാവിലമ്മ. ഓരോ അങ്കത്തിന് പുറപ്പെടുന്നതിന് മുൻപും ഒതേനൻ ലോകനാർക്കാവിലമ്മയെ വണങ്ങി അനുഗ്രഹം തേടുന്ന ശീലമുണ്ടായിരുന്നു.
വടകരയുടെ ചരിത്ര വഴികളിലെ സാംസ്കാരിക പൈതൃകം നിലനിർത്തുന്നതിൽ ലോകനാർക്കാവ് അവിഭാജ്യമായ പങ്ക് വഹിക്കുന്നുണ്ട്. കടത്തനാടൻ മണ്ണിന്റെ ഗ്രാമീണ തനിമയും ആയോധന പാരമ്പര്യവും അറിയാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്ന ഏതൊരു വ്യക്തിയും ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കലെങ്കിലും സന്ദർശിക്കേണ്ട ഒരിടമാണ് ലോകനാർക്കാവ് ക്ഷേത്രം.
